พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ ทรงเป็นพระประมุขแห่งราชอาณาจักรไทย ภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
พระราชกรณียกิจของพระองค์ครอบคลุมหลากหลายด้าน แต่ทุกบทบาทล้วนสะท้อนพระปฐมบรมราชโองการ “เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป” นี่คือพระราชปณิธานอันแน่วแน่ ด้วยการทรงงานเพื่อความผาสุกของปวงชนชาวไทย
นับแต่ขึ้นทรงราชย์ พระองค์ได้ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอดพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกนาถ รัชกาลที่ ๙ ด้วยพระวิริยะอุตสาหะ พระปรีชาสามารถ และพระเมตตาอย่างแท้จริง
“๑๐ บทบาทที่ทรงเป็น” จึงไม่ใช่เพียงคำสรรเสริญยกย่อง หากแต่เป็นประจักษ์พยานแห่งพระราช จริยวัตรอันงดงาม และพระราชกรณียกิจที่ทรงบำเพ็ญด้วยพระองค์เอง เพื่อประโยชน์สุขของแผ่นดินและอาณาประชาราษฎร์ทุกหมู่เหล่า เพื่อให้ประเทศไทยก้าวหน้าอย่างมั่นคง มีศรัทธาในคุณธรรม และมีพลังแห่งความรักสามัคคีเป็นรากฐาน
ขอน้อมใจรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ และเฉลิมพระเกียรติแด่พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นศูนย์รวมดวงใจแห่งราชอาณาจักรไทย
๑. องค์จอมทัพแห่งสยาม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นองค์จอมทัพไทย โดยทรงผ่านการฝึกทหารอย่างเข้มงวดและทรงรับราชการในกองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศไทยอย่างแท้จริง เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ ทรงสำเร็จการศึกษาทางด้านทหารจากวิทยาลัยการทหารดันทรูน (Duntroon Military College) ประเทศออสเตรเลีย และทรงปฏิบัติราชการภาคสนามในกองพลที่ ๒ รักษาพระองค์ ทั้งทรงฝึกบินเครื่องบิน เฮลิคอปเตอร์และเครื่องบินขับไล่ด้วยพระองค์เอง ทรงเป็นองค์อธิปัตย์แห่งกองทัพที่เปี่ยมด้วยประสบการณ์อย่างแท้จริง
๒. ธรรมราชาผู้ทรงธรรม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นองค์ศาสนูปถัมภกพระพุทธศาสนา และศาสนาอื่น ๆ ที่หยั่งรากแห่งธรรมบนผืนแผ่นดินไทย ทรงใส่พระราชหฤทัยในการทำนุบำรุงพระศาสนา และส่งเสริมการปฏิบัติธรรมในหมู่พุทธศาสนิกชน ทรงผนวช ณ วัดบวรนิเวศวิหาร และทรงปฏิบัติกิจสงฆ์ด้วยพระราชหฤทัยมั่นคง นอกจากนี้ยังทรงยึดมั่นและน้อมนำหลักธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยเฉพาะทศพิธราชธรรมมาเป็นหลักแห่งการครองแผ่นดิน ด้วยพระเมตตา พระกรุณา และพระขันติธรรม
๓. ร่มพระบารมีแห่งแผ่นดินไทย
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจของปวงพสกนิกรชาวไทย ทรงปกเกล้าฯ ด้วยพระบารมีอันแผ่ไพศาล เป็นร่มฉัตรยังความสงบร่มเย็นให้เกิดแก่แผ่นดินไทย ด้วยพระเมตตาและสายพระเนตรอันยาวไกล ทรงเยี่ยมเยียนราษฎรในพื้นที่ต่าง ๆ ทั้งในยามปกติและในยามเกิดภัยพิบัติ เป็นเสมือนร่มโพธิ์ทองที่อาณาราษฎรพึ่งพิงได้เสมอ
๔. พระราชาผู้พัฒนาที่ยั่งยืน
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงยึดมั่นในการสืบสาน รักษา และต่อยอดศาสตร์พระราชา คือ สมเด็จพระบรมชนกนาถ รัชกาลที่ ๙ โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจพอเพียง ทรงสนับสนุนการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ โดยทรงมีพระราชดำริให้ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการพึ่งพาตนเองได้ในระดับชุมชน สังคมและประเทศชาติ
๕. องค์อุปถัมภกแห่งการศึกษาไทย
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการศึกษาวิชาชีพ การฝึกอาชีพ และการส่งเสริมทักษะที่จำเป็นในยุคใหม่ ทรงมีพระราชปณิธานแน่วแน่ในการเสริมสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนไทยอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
พระองค์ทรงสืบสานพระราชปณิธานในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกนาถ รัชกาลที่ ๙ โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนา ““มูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ม.ท.ศ.)” เพื่อมอบทุนการศึกษาแก่เยาวชนที่มีความประพฤติดี มีจิตอาสา แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้สามารถศึกษาต่อจนสำเร็จการศึกษาระดับสูงสุดตามความสามารถ
นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงส่งเสริมการเรียนรู้แบบสหกิจศึกษา การศึกษาแบบมีงานทำ และการยกระดับอาชีวศึกษา เพื่อให้เยาวชนไทยมีทักษะที่ทันสมัย ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน และมีอาชีพที่มั่นคงในอนาคต
ด้วยพระราชหฤทัยที่เปี่ยมด้วยเมตตา พระองค์ทรงวางรากฐานให้ “การศึกษา” ไม่ใช่เพียงเครื่องมือของปัญญา แต่คือหนทางของความเสมอภาค ความหวัง และโอกาสใหม่ของชีวิตสำหรับเยาวชนไทยทั่วประเทศ
๖. ผู้นำแห่งสติและพลังใจ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นขวัญกำลังใจแก่ประชาชน ในยามประเทศประสบภาวะวิกฤติ ทรงอยู่เคียงประชาชนของพระองค์เสมอ เช่น ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ทรงพระกรุณาพระราชทานอุปกรณ์ทางการแพทย์ อาทิ รถพยาบาล เครื่องช่วยหายใจ และชุดตรวจโรค ให้แก่โรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อคลี่คลายสถานการณ์ ทรงเป็นดั่งเสาหลักทางใจที่ค้ำจุนสังคมไทยให้ผ่านพ้นวิกฤติด้วยสติและความหวัง
๗. นักอนุรักษ์ผู้พิทักษ์แผ่นดินแม่
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงห่วงใยสภาพแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ทรงสืบสานโครงการอนุรักษ์ป่าไม้และทรัพยากรน้ำ ตลอดจนการฟื้นฟูแหล่งต้นน้ำลำธาร ปลูกฝายชะลอน้ำ และอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า โดยทรงมีพระราชดำริในเรื่อง “การใช้ป่าไม้อย่างยั่งยืน” อันเป็นแนวทางที่ช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศเพื่อชนรุ่นหลัง
๘. ผู้นำจิตอาสาแห่งชาติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงริเริ่มโครงการ “จิตอาสา เราทำความดีด้วยหัวใจ” ในปี ๒๕๖๐ ซึ่งได้ขยายผลอย่างกว้างขวางในระดับท้องถิ่นและในระดับชาติ ประชาชนจากทุกภาคส่วนสามารถเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อส่วนรวม ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาชุมชน การช่วยเหลือผู้ประสบภัย หรือการส่งเสริมสิ่งแวดล้อม ศิลปวัฒนธรรม เป็นการปลูกฝังจิตสำนึกความเสียสละและความสามัคคีในสังคมไทย
๙. นักบินหลวงผู้ทรงคุณวุฒิ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยการทหารดันทรูน กรุงแคนเบอร์รา ภาควิชาการทหารโดยกองทัพบกออสเตรเลีย โดยเฉพาะด้านวิศวกรรมการบินและอากาศยาน ทรงมีความเชี่ยวชาญในการบินหลากหลายประเภท ทรงปฏิบัติหน้าที่นักบินหลวงด้วยพระองค์เองในหลายโอกาส ทรงเป็นแบบอย่างที่ดีเยี่ยมในการมีวินัย ความกล้าหาญ และความรับผิดชอบที่ทรงตั้งใจศึกษาอย่างจริงจัง
๑๐. นักกีฬาต้นแบบเพื่อสุขภาวะไทย
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงส่งเสริมการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพของประชาชน ทรงแสดงให้เห็นเป็นแบบอย่างในการปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ วิ่ง และกิจกรรมกีฬาอื่น ๆ ที่ทรงปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ ทรงสนับสนุนให้ประชาชนทุกช่วงวัยหันมาใส่ใจสุขภาพ ด้วยความเชื่อว่า “สุขภาพที่ดี คือรากฐานของความมั่นคงของชาติ”
