ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ขอแสดงความยินดีกับ ดร.ทศพร เฟื่องรอด ผศ.ดร.ปณิธิ อัจฉราฤทธิ์ และนายปฏิภาณ คำมณี พร้อมทีมผู้พัฒนา “AICEDA BreastX” ในโอกาสที่ผลงาน “AICEDA BreastX: ปัญญาประดิษฐ์สัญชาติไทยเพื่อการคัดกรองมะเร็งเต้านมเชิงรุกถึงชุมชน ตัวแรกที่ขึ้นทะเบียน อย.” ได้รับรางวัลผลงานวิจัยและนวัตกรรมตอบโจทย์ประเทศ NRCT AWARD จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เนื่องในงาน NRCT FORUM 2026 โดยมีกำหนดจัดพิธีมอบรางวัลในวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 ณ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ
ความสำเร็จครั้งนี้สะท้อนถึงศักยภาพของบุคลากรและนักวิจัยไทยในการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ที่ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศ โดย AICEDA BreastX เป็นแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ที่ช่วยวิเคราะห์ภาพอัลตราซาวด์เต้านมสามมิติ (3D-ABUS) เพื่อสนับสนุนการคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งเต้านมเบื้องต้น พร้อมเพิ่มโอกาสให้ประชาชนในพื้นที่ห่างไกลเข้าถึงบริการคัดกรองได้อย่างทั่วถึงและสะดวกยิ่งขึ้น
มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงไทย ยิ่งพบเร็วยิ่งมีโอกาสหาย แต่ผู้หญิงจำนวนมากยังเข้าไม่ถึงการตรวจคัดกรอง เพราะเครื่องมือและรังสีแพทย์กระจุกตัวอยู่ในเมืองใหญ่ ทีมวิจัยของคณะฯ จึงเริ่มต้นจากโจทย์ว่า ทำอย่างไรให้การตรวจไปหาประชาชน ไม่ใช่ให้ประชาชนต้องเดินทางมาหาการตรวจ และจะปิดช่องว่างในพื้นที่ห่างไกลที่ไม่มีการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมใดๆ ได้อย่างไร
จากโจทย์นั้น ทีมได้พัฒนา AI วิเคราะห์ภาพอัลตราซาวด์เต้านมสามมิติ (3D-ABUS) ซึ่งไม่ใช้รังสีและไม่เจ็บ โดยเรียนรู้จากข้อมูลของผู้หญิงไทย แล้วต่อยอดเป็นแพลตฟอร์มครบวงจรที่ตรวจได้ที่หน่วยเคลื่อนที่ ให้ AI คัดแยกความเสี่ยงเบื้องต้น แพทย์เฉพาะทางอ่านผลทางไกล และผู้รับบริการดูผลตรวจของตัวเองได้ผ่าน QR Code จากนั้นผ่านการทดสอบมาตรฐานสากลด้านเครื่องมือแพทย์ ซอฟต์แวร์การแพทย์ ความปลอดภัยไซเบอร์ และ AI จนได้รับการขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในเดือนเมษายน 2569 ที่ผ่านมา นับเป็น AI คัดกรองมะเร็งเต้านมสัญชาติไทยตัวแรกที่ขึ้นทะเบียน อย. และปัจจุบันเปิดให้บริการคัดกรองเบื้องต้นเชิงรุกถึงชุมชนแล้ว
สำหรับระบบสาธารณสุขไทย AICEDA BreastX ทำหน้าที่เป็นด่านคัดกรองแรกที่ช่วยให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญซึ่งมีจำกัดใช้เวลากับผู้ที่มีความเสี่ยงจริง ลดความแออัดในโรงพยาบาล ลดเวลารอคอย และเพิ่มโอกาสตรวจพบมะเร็งเต้านมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ผลงานนี้จึงเป็นตัวอย่างของงานวิจัยของคณะฯ ที่ไม่หยุดอยู่ที่การตีพิมพ์ แต่เดินทางไปจนถึงมือประชาชน ตามพระปณิธานขององค์ประธานราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ในการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาสร้างสุขภาพที่ดีให้คนไทยอย่างเท่าเทียม
ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ขอชื่นชมในความมุ่งมั่นของทีมผู้พัฒนาที่นำงานวิจัยมาต่อยอดสู่การใช้งานจริง เพื่อยกระดับระบบสาธารณสุขไทย ลดข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ และเพิ่มโอกาสในการตรวจพบมะเร็งเต้านมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น อันเป็นการขับเคลื่อนนวัตกรรมสุขภาพที่สร้างประโยชน์ให้แก่ประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับพระปณิธานขององค์ประธานราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ในการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาสร้างสุขภาพที่ดีและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชนอย่างเท่าเทียม
