หัวใจโต (Cardiomegaly) เป็นภาวะที่หัวใจมีขนาดใหญ่กว่าปกติ ส่วนใหญ่เกิดจากภาวะความดันโลหิตสูง หรือโรคหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งส่งผลให้หัวใจสูบฉีดเลือดไม่ดี และตามมาด้วยภาวะรุนแรงอย่างหัวใจล้มเหลว
อาการหัวใจโต บางรายอาจมีอาการเล็กน้อยต่อเนื่องหลายปี หรือบางรายอาจมีอาการหายใจเหนื่อยหอบแย่ลงเรื่อย ๆ โดยมีอาการแสดง เช่น รู้สึกอ่อนเพลีย น้ำหนักเพิ่ม ขาบวม ใจสั่น หรือหัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ แต่สำหรับผู้ที่มีอาการเจ็บหน้าอก หายใจหอบรุนแรง เป็นลม หรือปวดบริเวณหน้าอก แขน หลัง คอ หน้าท้อง หรือกราม ควรรีบพบแพทย์ทันที
สาเหตุ ของภาวะหัวใจโตเกิดจากภาวะหรืออาการเจ็บป่วยที่ส่งผลให้หัวใจทำงานหนัก หรือกล้ามเนื้อหัวใจเสียหาย ซึ่งทำให้เกิดภาวะหัวใจโตตามมาได้ เช่น หัวใจพิการแต่กำเนิด หัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน นอกจากนี้ ยังสามารถเกิดขึ้นได้กับผู้ที่มีภาวะเสี่ยง เช่น ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว
การวินิจฉัยภาวะหัวใจโต
การตรวจเอกซเรย์บริเวณหน้าอก ถ่ายภาพหัวใจ เพื่อดูว่าหัวใจมีขนาดใหญ่ผิดปกติหรือไม่
การตรวจหัวใจด้วยเครื่องเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiogram) เพื่อตรวจดูขนาด ความหนาของกล้ามเนื้อหัวใจ รวมถึงตรวจการทำงานว่าผิดปกติหรือไม่
การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiogram) ช่วยวินิจฉัยจังหวะการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติหรือความเสียหายใด ๆ ที่เกิดขึ้นกับหัวใจเนื่องจากภาวะหัวใจล้มเหลว
การตรวจเลือด ซึ่งใช้ตรวจหาสาเหตุของหัวใจโต เช่น โรคไทรอยด์ โรคติดเชื้อเอชไอวี หรือติดเชื้อไวรัสอื่น ๆ การตรวจ MRI และ CT Scan รวมถึงการเจาะชิ้นเนื้อหัวใจเพื่อส่งตรวจ
การรักษาภาวะหัวใจโต
การใช้ยา ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต
ใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ทำให้หัวใจเต้นปกติ ใช้สำหรับภาวะหัวใจโตบางชนิด อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดนี้จะช่วยประสานการบีบตัวของหัวใจฝั่งซ้ายและฝั่งขวา
เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ เป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กที่ฝังไว้ในอก เพื่อตรวจดูจังหวะของหัวใจและส่งกระแสไฟฟ้าออกมากระตุ้นให้หัวใจเต้นเป็นปกติเมื่อเกิดความผิดปกติขึ้น
ผ่าตัดลิ้นหัวใจ หัวใจโตที่มีสาเหตุเกี่ยวกับลิ้นหัวใจ ผู้ป่วยอาจต้องได้รับการผ่าตัดเพื่อซ่อมแซมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจ
ผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจ สำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจโตเนื่องจากโรคหลอดเลือดหัวใจ
บทความสุขภาพโดย : แพทย์หญิงธัญรัตน์ อร่ามเสรีวงศ์
ผู้อำนวยการศูนย์หัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลจุฬาภรณ์
